Czy można mieć ogród bez trawnika? Co mówią przepisy i jak wygląda to w praktyce
Jeszcze kilka lat temu wiele osób uważało, że ogród bez klasycznego trawnika wygląda “dziwacznie”. Dzisiaj podejście do projektowania zieleni mocno się zmienia, szczególnie na małych działkach, przy zabudowie szeregowej. Coraz więcej inwestorów świadomie ogranicza duże połacie trawy na rzecz rabat, żywopłotów i zieleni ozdobnej. Pojawia się jednak pytanie, czy takie rozwiązanie jest zgodne z prawem?
Wbrew popularnym opiniom przepisy nie nakazują wykonywania klasycznego trawnika. Prawo skupia się przede wszystkim na zachowaniu odpowiedniej powierzchni biologicznie czynnej. To właśnie ten termin jest najważniejszy przy planowaniu ogrodu, a nie sama obecność murawy.
Gotowy projekt ogrodu Garden Box z Kostka brukową Polbruk Triada
Czy polskie prawo zezwala na ogród bez trawnika?
W polskich przepisach nie znajdziemy zapisu mówiącego, że właściciel działki mieszkaniowej musi posiadać trawnik przy domu. Jest to jeden z najczęściej powtarzanych mitów związanych z urządzaniem ogrodu. W praktyce urzędy analizują przede wszystkim:
- powierzchnię biologicznie czynną,
- możliwość naturalnej wegetacji roślin,
- retencję wody opadowej,
- zgodność działki z MPZP lub warunkami zabudowy.
Oznacza to, że ogród może być oparty głównie na rabatach, żywopłotach i nasadzeniach ozdobnych, o ile nadal spełnia wymagania wynikające z lokalnych przepisów.
Czym jest powierzchnia biologicznie czynna?
Najprościej mówiąc jest to teren, który pozwala roślinom naturalnie rosnąć i umożliwia wsiąkanie wody do gruntu. Wiele osób błędnie utożsamia ją wyłącznie z trawnikiem, tymczasem przepisy traktują ten temat znacznie szerzej.
Powierzchnię biologicznie czynną mogą stanowić między innymi:
- rabaty bylinowe,
- żywopłoty,
- drzewa i krzewy,
- trawy ozdobne,
- łąki kwietne,
- ogrody naturalistyczne,
- niektóre nawierzchnie przepuszczalne z zielenią.
To właśnie dlatego współczesne ogrody coraz częściej wyglądają zupełnie inaczej niż jeszcze kilkanaście lat temu. Zamiast wielkich połaci koszonej trawy pojawiają się bardziej zróżnicowane nasadzenia, które są atrakcyjne przez cały sezon i jednocześnie mogą spełniać wymagania dotyczące powierzchni biologicznie czynnej.
Gotowy projekt ogrodu Garden Box z Płytą tarasową Polbruk Bosso
MPZP i warunki zabudowy mają kluczowe znaczenie
To jeden z najważniejszych aspektów prawnych, o którym wiele osób zapomina. Nie istnieje jeden “ogólnopolski procent powierzchni biologicznie czynnej” dla wszystkich działek. W praktyce wymagania zależą od:
- miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
- decyzji o warunkach zabudowy,
- lokalnych wskaźników urbanistycznych,
- charakteru zabudowy w danej gminie.
Na jednej działce wymagane może być 25% powierzchni biologicznie czynnej, a na innej 40% lub więcej. Szczególnie często dotyczy to terenów miejskich, nowych osiedli oraz zabudowy szeregowej.
Ogród bez trawnika nie oznacza „betonowej działki”
Brak klasycznej murawy nie oznacza możliwości całkowitego utwardzenia działki. To właśnie tutaj najczęściej pojawiają się problemy. Zbyt duża ilość kostki brukowej, tarasów lub nawierzchni nieprzepuszczalnych może powodować:
- przekroczenie dopuszczalnych utwardzeń,
- problemy z retencją wody,
- niezgodność z MPZP,
- trudności podczas odbioru inwestycji.
Dlatego nowoczesne ogrody bez dużego trawnika zazwyczaj opierają się na odpowiednio zaplanowanej zieleni. W praktyce bardzo dobrze sprawdzają się:
- rabaty wielogatunkowe,
- zielone ściany przy ogrodzeniu,
- żywopłoty,
- ogrody żwirowe z roślinami,
- nasadzenia naturalistyczne,
- nawierzchnie przepuszczalne,
- donice z zielenią ozdobną.
Warto jednak podkreślić jedną bardzo ważną rzecz — nie jesteśmy przeciwnikami trawników. Dobrze wykonany i zadbany trawnik potrafi być świetnym miejscem do odpoczynku, zabawy z dziećmi czy przestrzenią rekreacyjną wokół domu. Problem pojawia się wtedy, gdy ogromna powierzchnia trawy powstaje „z przyzwyczajenia”, bez zastanowienia się, czy rzeczywiście będzie potrzebna i czy właściciel będzie miał czas oraz możliwości, aby ją utrzymać.
Gotowy projekt ogrodu Garden Box z Płytą gresową Polbruk Cerro
Każdy ogród powinien być dopasowany do stylu życia właściciela, wielkości działki oraz ilości czasu, jaki można poświęcić na pielęgnację. Na małych działkach i przy szeregowcach często dużo lepiej sprawdzają się bardziej różnorodne kompozycje z rabat, żywopłotów i zieleni ozdobnej niż ogromne połacie trawnika.
Właśnie dlatego w Garden Box od lat tworzymy również gotowe projekty ogrodów bez dużych trawników lub całkowicie oparte na rabatach i zieleni ozdobnej. W naszej ofercie znajduje się kilkanaście gotowych rozwiązań wykorzystujących między innymi:
- rabaty przy tarasie,
- zielone ściany przy ogrodzeniu,
- ogrody naturalistyczne,
- nasadzenia żwirowe,
- kompozycje z hortensji i traw ozdobnych,
- ogrody łatwiejsze w utrzymaniu na małych działkach.
Dzięki temu inwestor może dużo łatwiej wyobrazić sobie, jak może wyglądać nowoczesny ogród bez dominującego trawnika, a jednocześnie nadal zachować funkcjonalną i zieloną przestrzeń wokół domu.
Czy warto mieć trawnik w mały ogrodzie?
W praktyce powodów jest naprawdę dużo. Właściciele ogrodów coraz częściej zwracają uwagę nie tylko na wygląd, ale również na późniejsze utrzymanie przestrzeni. Duży trawnik oznacza regularne koszenie, podlewanie, nawożenie i walkę z wypalaniem trawy podczas upałów. Na małych działkach często okazuje się też mało funkcjonalny.
Dlatego wiele osób woli stworzyć ogród:
- bardziej prywatny,
- łatwiejszy w utrzymaniu,
- atrakcyjny przez cały sezon,
- oparty na różnorodnych nasadzeniach,
- dający lepszy efekt wizualny niż sama murawa.
Gotowy projekt ogrodu Garden Box z Kostką brukową Polbruk Commix
Ogród bez trawnika w zabudowie szeregowej
W przypadku małych ogródków przy szeregowcach ograniczanie dużych połaci trawnika staje się dziś standardem. Działki o powierzchni kilkudziesięciu lub około 100–200 m² wymagają zupełnie innego podejścia niż duże ogrody przy domach wolnostojących.
Dlatego najczęściej pojawiają się tam:
- rabaty przy płocie,
- żywopłoty,
- tarasy,
- donice,
- niewielkie fragmenty zieleni,
- kompozycje ozdobne zamiast dużej murawy.
Warto jednak pamiętać, że na niektórych osiedlach dodatkowe wymagania mogą wynikać również z regulaminów wspólnot lub zapisów deweloperskich.
Czy ogród bez trawnika ma sens?
Z mojego doświadczenia wynika, że bardzo często tak, szczególnie na małych działkach i przy nowoczesnej zabudowie. Dobrze zaplanowany ogród nie musi opierać się na ogromnym trawniku, żeby był estetyczny i funkcjonalny. W wielu przypadkach rabaty, żywopłoty i zieleń ozdobna pozwalają stworzyć ciekawszą przestrzeń, która wymaga mniej pracy i wygląda atrakcyjnie przez większą część roku.
Najważniejsze jest jednak rozsądne zaplanowanie całego ogrodu oraz zachowanie wymaganej powierzchni biologicznie czynnej zgodnie z lokalnymi przepisami.
Artykuł powstał we współpracy z firmą POLBRUK S.A. – https://polbruk.pl
Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w rozumieniu obowiązujących przepisów. Autor nie ponosi odpowiedzialności za działania podjęte na podstawie niniejszego materiału. W przypadku wątpliwości lub konieczności interpretacji prawa w konkretnej sprawie, zaleca się konsultację z radcą prawnym lub adwokatem.
Artykuły, które mogą Ci się spodobać:
