Czy można sadzić drzewa przy płocie?

Drzewa sadzone przy granicy działki są jednym z najczęstszych powodów sporów sąsiedzkich. Wiele osób słyszało, że drzewo trzeba posadzić 2, 3 albo nawet 5 metrów od ogrodzenia. Problem w tym, że najczęściej są to informacje powielane przez internet, znajomych lub fora dyskusyjne, które nie mają oparcia w obowiązujących przepisach.

W tym artykule wyjaśniam, co wynika z aktualnych przepisów prawa, a co jest jedynie dobrą praktyką projektową.

Gotowy projekt ogrodu Garden Box z Płytą tarasową Polbruk Bosso

Czy prawo określa minimalną odległość drzewa od granicy działki?

W przypadku typowych działek mieszkaniowych, niezależnie od tego, czy znajduje się na nich dom wolnostojący, bliźniak czy zabudowa szeregowa, polskie przepisy nie określają ogólnej minimalnej odległości sadzenia drzew od granicy działki. Oznacza to, że nie istnieje przepis mówiący, że drzewo musi być posadzone 2, 3 czy 5 metrów od płotu.

W praktyce oznacza to, że samo posadzenie drzewa blisko ogrodzenia nie jest naruszeniem prawa. To jednak nie oznacza pełnej dowolności.

>> Sprawdź 200+ Naszych Gotowych projektów do samodzielnego wykonania <<

Dlaczego brak minimalnej odległości nie oznacza pełnej swobody?

Właściciel nieruchomości ma obowiązek korzystać ze swojej działki w sposób, który nie utrudnia nadmiernie korzystania z nieruchomości sąsiednich.

Wynika to z art. 144 Kodeksu cywilnego, który nakazuje powstrzymywanie się od działań zakłócających korzystanie z sąsiednich nieruchomości ponad przeciętną miarę. W praktyce problemem nie jest więc samo posadzenie drzewa, lecz skutki jego wzrostu.

Przykładowe sytuacje, które mogą prowadzić do konfliktu:

• silne zacienienie ogrodu lub budynku sąsiada,
• korzenie uszkadzające kostkę brukową, ogrodzenie lub fundamenty,
• gałęzie przechodzące nad sąsiednią działkę,
• ryzyko przewrócenia się drzewa,
• nadmierne zaśmiecanie działki liśćmi, owocami lub igłami.

Dlatego odpowiedź na pytanie „czy mogę posadzić drzewo przy płocie?” brzmi: Tak, ale musisz przewidzieć, jakie będzie ono za kilka, kilkanaście lub kilkadziesiąt lat.

Co może zrobić sąsiad, gdy gałęzie lub korzenie przechodzą na jego działkę?

To jedna z najczęściej spotykanych sytuacji. Zgodnie z art. 150 Kodeksu cywilnego właściciel sąsiedniej nieruchomości może żądać usunięcia korzeni lub gałęzi przechodzących na jego teren. Jeżeli właściciel drzewa nie zrobi tego w wyznaczonym terminie, sąsiad może usunąć je samodzielnie.

Warto jednak pamiętać, że nie daje to prawa do dowolnego okaleczania drzewa. W dalszym ciągu obowiązują przepisy dotyczące ochrony przyrody oraz odpowiedzialności za ewentualne szkody.

Fragment ogrodu 500 m2 nr 2

Czy zabudowa bliźniacza i szeregowa podlega innym zasadom?

Nie. W zakresie sadzenia drzew przy granicy działki przepisy są takie same dla:

• domów jednorodzinnych wolnostojących,
• zabudowy bliźniaczej,
• zabudowy szeregowej.

W praktyce jednak na mniejszych działkach skutki niewłaściwego doboru drzew pojawiają się znacznie szybciej.

Drzewo, które na działce o szerokości 30 metrów nie stanowi problemu, na działce szeregowej o szerokości 6–8 metrów może po kilku latach zacieniać znaczną część ogrodu.

Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może wprowadzać dodatkowe ograniczenia?

Tak. Choć MPZP bardzo rzadko określa konkretne odległości drzew od granic działek, może wprowadzać inne wymagania dotyczące zieleni.

Najczęściej spotykane są:

• obowiązek zachowania istniejących drzew,
• obowiązek wykonania nowych nasadzeń,
• minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej,
• pasy zieleni izolacyjnej,
• ograniczenia w pobliżu infrastruktury technicznej.

Dlatego przed większymi nasadzeniami zawsze warto sprawdzić miejscowy plan obowiązujący dla danej działki.

Jakie odległości warto stosować w praktyce?

>> Zobacz gotowe projekty rabat ogrodowych dosamodzielnego wykonania <<

Poniższe wartości nie są obowiązującym prawem. Są to jednak odległości, które od lat stosujemy podczas projektowania ogrodów i które pozwalają uniknąć większości problemów w przyszłości.

Małe drzewa ozdobne

Przykłady:

• świdośliwa,
• wiśnie ozdobne,
• jabłonie ozdobne.

Zalecana odległość od granicy działki: 1,5–2 m

Drzewa średniej wielkości

Przykłady:

• klony palmowe,
• jarzęby,
• niewielkie magnolie.

Zalecana odległość: 2–3 m

Duże drzewa

Przykłady:

• dęby,
• brzozy,
• świerki,
• sosny,
• lipy.

Zalecana odległość: 4–6 m lub więcej

Nie są to przepisy. Są to rekomendacje wynikające z docelowych rozmiarów drzew i doświadczeń projektowych.

Najczęstszy błąd inwestorów

Najwięcej problemów nie powodują stare drzewa. Powodują je młode rośliny kupowane podczas zakładania ogrodu.

Drzewko o wysokości 150 cm wygląda niepozornie. Po 10–15 latach może mieć koronę o średnicy kilku metrów i system korzeniowy wykraczający daleko poza miejsce sadzenia. Dlatego przy wyborze miejsca sadzenia warto patrzeć nie na rozmiar rośliny w szkółce, ale na jej docelowe wymiary.

Podsumowanie

Jeżeli posiadasz działkę mieszkaniową, możesz posadzić drzewo blisko granicy działki, ponieważ polskie przepisy nie określają ogólnej minimalnej odległości sadzenia drzew od płotu.

Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. Właściciel nieruchomości odpowiada za skutki wzrostu drzewa i nie może utrudniać korzystania z działki sąsiada ponad przeciętną miarę. W przypadku gałęzi lub korzeni przechodzących przez granicę zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego.

Z perspektywy projektowania ogrodów najważniejsze jest jedno: wybierając miejsce dla drzewa, myśl o tym, jak będzie wyglądało za 20 lat, a nie w dniu zakupu.

Artykuły, które mogą Ci się spodobać:

1. Czy można mieć ogród bez trawnika?
2. Czy projektować rabatę ogrodową z ChatGPT?
3. Rabaty ogrodowe przy płocie – porady eksperta
4. Skarpa w ogrodzie – 10 pomysłów na skarpę
5. Jak sadzić żywopłot? Porady eksperta

Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w rozumieniu obowiązujących przepisów. Autor nie ponosi odpowiedzialności za działania podjęte na podstawie niniejszego materiału. W przypadku wątpliwości lub konieczności interpretacji prawa w konkretnej sprawie, zaleca się konsultację z radcą prawnym lub adwokatem.